ASS
Autismespectrumstoornis: waaraan je het kan herkennen en hoe je een leerling het best begeleidt.
Overgenomen uit map Leerzorg: “Eerste hulp bij leerstoornissen en problemen bij het leren”. Gratis te downloaden op www.letop.be
Mogelijk zwakke kanten
Taal en communicatie
- Figuurlijke taal letterlijk nemen
- Geen, weinig of net té opdringerig oogcontact
- Kunnen moeilijk adequaat contact onderhouden met leeftijdgenoten in ongestructureerde situaties zoals de speeltijd
- Verstaan non-verbale signalen en lichaamstaal onvoldoende
Leerstofverwerking
- Abstracte termen en regeltoepassing in wiskunde of talen
- Hoofd- en bijzaken onderscheiden
- Onthouden moeilijker wat hen niet interesseert
- Weerstand tegen repetitieve opdrachten
Groepswerk en keuzeactiviteiten
- Kunnen moeilijk kiezen
- Moeite om rekening te houden met de groep
Organisatie en handigheid
- Zelf moeilijk een stappenplan bedenken, of stappenplannen maken die (te) veel tijd en energie kosten
- Zwakke visueel-ruimtelijke structuur
- Traag en onhandig
Aandacht en concentratie
- Snel zintuiglijk overprikkeld, zich dan volledig kunnen afsluiten
- Overgevoelig voor geluiden
- Zelf storend geluid produceren in stresssituaties
- Traag werktempo
Aanpassingsvermogen en flexibiliteit
- Moeilijkheden met overgangen en veranderingen
- Last van onvoorziene en ongeplande situaties
Mogelijk sterke kanten
Taal en communicatie
- Goed in woordspelletjes
- Vaak geestig en onderhoudend
- Uitzonderlijk geheugen voor feitjes, details, cijfers, data, namen, …
- Volgen graag regels, houden van afspraken
- Lezen graag fantasierijke verhalen
- Denken rechtlijnig
- Goed in het gebruiken van visuele communicatie: beeldtaal, op maat gedetailleerde agenda's, stappenplannen, …
Leerstofverwerking
- Denken rechtlijnig
- Onthouden gemakkelijk zinnen en moeilijke woorden, zelfs na één keer horen
- Gemakkelijk nieuwe woorden leren, ook in vreemde talen
- Sterk geheugen voor details
- Interesse voor logische onderwerpen en computers
Piekvaardigheden
- Sterk georiënteerd op eigen interessegebieden, daarin uitzonderlijk presteren
- Bijzonder talent in muziek (absoluut gehoor) of tekenen (driedimensionele voorstelling en sterke detailwaarneming)
Sociaal-emotioneel
- Sterk geheugen voor details
- Erg loyaal
- Sterk rechtvaardigheidsgevoel
- Grote psychologische woordenschat
Wat moet je vooral doen?
Do's
Voor de communicatie
- Trek eerst de aandacht.
- Laat afwerken waarmee hij of zij bezig is.
- Zorg dat het kind je kan zien.
- Spreek het kind persoonlijk aan als een klassikale of groepsinstructie niet door hem of haar opgevolgd wordt.
Talige communicatie
- Gebruik weinig woorden, korte zinnen.
- Geef eenduidige opdrachten.
- Vul figuurlijk taalgebruik aan met de letterlijke betekenis: ‘Was je handen in het toilet’, dus aan de wastafel bij de toiletten.
- Gebruik concrete taal, dus taal waarbij je een beeld kunt zien.
- Vertraag je communicatiesnelheid.
- Geef bedenktijd; indien ze na een tijdje niet reageren, herhaal dan letterlijk je boodschap.
Structuur in communicatie
- Gebruik visuele hulpmiddelen zoals pictogrammen, tekeningen, dagplanning, weekschema, …
- Gebruik stappenplannen en checklijsten voor complexe taken die weerkeren.
- Spreek concreet af hoe het kind om hulp vraagt, bijvoorbeeld vinger opsteken of een kaart met ‘help’ opsteken.
In de klas
Organisatie van klasactiviteiten
- Organiseer individueel werk tijdens groepswerk (‘working apart together’-systeem) en/of een duidelijke, liefst gevisualiseerde rolverdeling.
- Geef een eigen hoekje voor materiaal.
- Kies een plaats in de klas van waaruit overzicht mogelijk is, of met weinig prikkels.
Sociale activiteiten en omgeving
- Stel een buddy of een vriendgroep aan.
- Bied een afkoelplekje.
- Duid een persoon aan die de leerling kan aanspreken bij conflicten.
- Structureer de speeltijd.
Vakken die problemen kunnen geven
Talen
Opdrachten niet verstaan, moeite met spraakkunst.
Rekenen / wiskunde
Moeite met nieuwe leerstof en algoritmen.
Plastische en lichamelijke opvoeding, muziek
Weinig verbeelding, nood aan extra structuur.
Examens en toetsen
Blokkeren, de helft niet oplossen, psychosomatische klachten.
Begeleiding bij ASS
Onze psychologe begeleidt kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis en doet ook diagnostisch onderzoek.
